برداشتن تخمدان روشی برای پیشگیری از ابتلا به سرطان تخمدان و سرطان سینه در افرادی می باشد که در خطر ابتلا به این بیماری ها قرار دارند. اصطلاح پزشکی برداشتن تخمدان اوفورکتومی می باشد. در مقاله پیش رو به عوارض اوفورکتومی در پیشگیری از سرطان تخمدان و سرطان سینه خواهیم پرداخت.

دروانا: 

 برداشتن تخمدان روشی برای پیشگیری از سرطان

اصطلاح پزشکی برداشتن تخمدان اوفورکتومی می باشد و اصطلاح برداشتن تخمدان به منظور پیشگیری از ابتلا به سرطان، اوفورکتومی پیشگیرانه نام دارد. درآوردن تخمدان می تواند در برخی افراد که در خطر ابتلا به سرطان تخمدان قرار دارند گزینه موثری باشد. برداشتن تخمدان ها برای پیشگیری از سرطان معایب و مزایایی در پی دارد که در این مقاله بدان خواهیم پرداخت.

اوفورکتومی چیست؟ قصد جراح و متخصص زنان از انجام اوفورکتومی برداشتن تخمدان می باشد. تخمدان اندامی شبیه به بادام می باشد که در طرفین رحم قرار دارد. تخمدان ها در تخمک گذاری و ترشح هورمون هایی نقش دارند که در کنترل چرخه باروری موثر می باشند. اگر فرد به دوران یائسگی وارد نشده باشد برداشتن تخمدان سبب افت مقدار استروژن و پروژسترون در بدن می گردد. با برداشتن تخمدان توده های سرطانی که برای رشد به هورمون ها نیاز دارند با تاخیر در رشد مواجه می شوند.

خانم های مبتلا به جهش های ژنی BRCA همزمان با برداشتن تخمدان، لوله های فالوپ را نیز خارج می سازند که این جراحی سالپنگو اوفورکتومی دو طرفه نام دارد. افراد دارای چنین جهشی در خطر ابتلا به سرطان لوله فالوپ نیز قرار دارند.

برداشتن تخمدان برای پیشگیری از سرطان چه زمان به عنوان یک گزینه در نظر گرفته می شود؟

برداشتن تخمدان در زنان برای پیشگیری از سرطان در افراد زیر توصیه می شود:

  • افراد دارای جهش های ژنتیک: افراد مبتلا به جهش های شناخته شده BRCA1 و BRCA2 در خطر ابتلا به سرطان تخمدان و سینه قرار دارند.
  • سابقه خانوادگی قوی در ابتلا به سرطان: برداشتن تخمدان برای پیشگیری از سرطان در افرادی در نظر گرفته می شود که سابقه ابتلا به سرطان سینه و سرطان تخمدان در خانواده آن ها قوی می باشد اما جهش ژنتیکی شناخته شده ای در آن ها به دست نیامده است.

برداشتن تخمدان ها تا چه حد در پیشگیری از ابتلا به سرطان موثر است؟

در صورتی که به جهش BRCA دچار باشید برداشتن تخمدان ها منافع زیر را برای شما در پی خواهد داشت:

  • کاهش ریسک ابتلا به سرطان سینه تا 50 درصد: در خانم هایی که در دوران قبل از یائسگی قرار دارند، به این ترتیب اگر احتمال ابتلا به سرطان سینه در خانمی با جهش ژنتیکی 60 درصد باشد با برداشتن تخمدان ها این احتمال به 30 درصد کاهش می یابد. به طریقی دیگر می توان اینگونه تحلیل نمود که در مورد هر 100 خانم با چنین شرایطی، می توان انتظار داشت 60 نفر بدون برداشتن تخمدان به سرطان سینه دچار خواهند شد اما تشخیص سرطان سینه بعد از برداشتن تخمدان ها در 30 نفر انجام می شود.
  • کاهش ریسک سرطان تخمدان بین 80 تا 90 درصد: به این ترتیب اگر یک خانم 30 درصد در خطر تشخیص سرطان تخمدان قرار داشته باشد، با در نظر گرفتن کاهش 80 درصدی این ریسک به 6 درصد خواهد رسید. به عبارتی در مورد هر 100 خانم با شرایط مشابه، انتظار تشخیص سرطان تخمدان در 30 نفر بدون برداشتن تخمدان تخمین زده می شود. همچنین انتظار می رود بعد از برداشتن تخمدان ها 6 نفر تشخیص سرطان تخمدان را دریافت کنند.

در تحقیقات انجام شده احتمال ابتلا به سرطان سینه و تخمدان بر اساس جهش های ژنتیکی افراد متفاوت می باشد. همچنین ریسک ابتلا به سرطان سینه و تخمدان در زنان به فاکتورهای دیگری مانند سن، سابقه خانوادگی و شیوه زندگی آن ها نیز بستگی دارد. در برخی افراد برداشتن تخمدان می تواند در کاهش ابتلا به سرطان نقش موثری داشته باشد در برخی دیگر ریسک ناشی از جراحی به منظور برداشتن تخمدان ها به اندازه ای زیاد است که با ارزش کاهش ریسک ابتلا به سرطان برابری نمی کند.

عوارض اوفورکتومی یا برداشتن تخمدان چیست؟

برداشتن تخمدان جراحی نسبتا بی خطری است که عوارضی مانند عفونت، انسداد روده و آسیب به سایر ارگان های داخلی را به همراه دارد. ریسک عوارض اوفورکتومی بستگی به نحوه انجام عمل برداشتن تخمدان دارد. نکته نگران کننده ناشی از برداشتن تخمدان از دست رفتن منبع تولید هورمون های حاصل از تخمک می باشد. ایجاد یائسگی از عوارض اوفورکتومی محسوب می شود. عوارض برداشتن تخمدان در زنان شامل یائسگی زودرس می باشد. یائسگی زودرس پیامدهای زیر را به دنبال دارد:

  • پوکی استخوان: برداشتن تخمدان مقدار هورمون استروژن در بدن را کاهش می دهد. با توجه به نقش استروژن در ساخت استخوان ها کاهش مقدار استروژن می تواند ریسک شکستگی استخوان را افزایش دهد.
  • ناراحتی ناشی از عوارض یائسگی: گرگرفتگی، خشکی واژن، مشکلاتی در مقاربت جنسی، اختلال در خواب و بعضا تغییرات خلقی می تواند در اثر یائسگی ایجاد شود. برداشتن تخمدان به این معنی نخواهد بود که شما فورا چنین علائمی را تجربه خواهید کرد اما علائم یائسگی زودتر از حد معمول در شما بروز خواهد کرد.
  • افزایش ریسک ابتلا به بیماری های قلبی: برداشتن تخمدان افزایش احتمال ایجاد بیماری های قلبی را به دنبال خواهد داشت.
  • افزایش ریسک ابتلا به سرطان: برداشتن تخمدان به این معنی نخواهد بود که ریسک ابتلا به سرطان تخمدان و سینه در شما از بین رفته است. احتمال ابتلا به برخی انواع سرطان ها بعد از برداشتن تخمدان ها و لوله های فالوپ افزایش می یابد.

به طور کلی برداشتن تخمدان ها اگر چه اضطراب ناشی از ایجاد سرطان را در شما کاهش می دهد اما برداشتن تخمدان می تواند مشکلات عاطفی دیگری را برای شما به همراه داشته باشد. با برداشتن تخمدان ها شما قدرت باروری خود را از دست خواهید داد و این ممکن است برای شما نگرانی هایی را به دنبال داشته باشد.

آیا بعد از برداشتن تخمدان ها نیاز به انجام هورمون درمانی بعد از یائسگی وجود دارد؟

استفاده از دوز اندک هورمون ها بعد از برداشتن تخمدان از مواردی است که همچنان مورد بحث قرار دارد. برخی تحقیقات نشان داده است استفاده از هورمون ها بعد از یائسگی ریسک ابتلا به سرطان سینه را افزایش می دهد، اما برخی دیگر از تحقیقات نشان می دهد یائسگی زودرس به خودی خود خطراتی را در پی دارد. خانم هایی که عمل برداشتن تخمدان ها را قبل از سن 45 سالگی انجام داده و هورمونی درمانی انجام نمی دهند بیشتر در خطر مرگ زودرس، ابتلا به بیماری های قلبی و عصبی قرار دارند. به همین دلیل متخصصین زنان معمولا توصیه می کنند خانم های جوانی که دچار یائسگی زودرس شده اند استفاده از دوز اندک هورمون ها را برای بازه ای کوتاه مدت در نظر داشته باشند. به طور کامل مشخص نیست که هورمون درمانی چه تاثیری بر ریسک ابتلا به سرطان در پی دارد. چندین مورد از تحقیقات نشان داده است استفاده کوتاه مدت از هورمون ها ریسک ابتلا به سرطان سینه را در افراد مبتلا به جهش BRCA که عمل برداشتن تخمدان را انجام داده اند افزایش نمی دهد. اگر قصد دارید که از دوز اندک استروژن استفاده کنید باید درمان با استروژن را در حدود 51 سالگی قطع کنید.

اگر در طول عمل برداشتن تخمدان ها رحم خود را نیز خارج سازید، در این صورت نوعی از هورمون درمانی می تواند در افرادی که در خطر ابتلا به سرطان سینه قرار دارند موثرتر باشد. به طور کلی در مورد معایب و مزایایی هیسترکتومی باید با متخصص زنان خود مشورت کنید.

 

برگرفته از: وبسایت https://www.mayoclinic.org
برچسب‌ها

درباره دُروانا

دُروانا محلی برای تحقیق و پژوهش (فرهنگ دهخدا)
وبسایت دروانا در تلاش است با گردآوری ژورنال های تخصصی پزشکی، مجلات پزشکی، مقالات و مطالب علمی، از معتبرترین منابع جهانی، بستری را برای تحقیق و مطالعه فراهم نماید.
از تمامی پزشکانی که دُروانا را برای رسیدن به این هدف همراهی می نمایند، کمال تشکر را داریم.
با دروانا همراه شوید.

اشتراک در ماهنامه

لطفا برای اشتراک در ماهنامه دُروانا آدرس ایمیل خود را در کادر زیر وارد نمایید
captcha