تاثیر اشعه ایکس بر جنین و همچنین خطر اشعه ایکس برای جنین بستگی به میزان تابش اشعه ایکس، استفاده از پوشش محافظتی و ارگان تحت عکسبرداری دارد. اختلال در یادگیری یا احتمال بروز سقط به عنوان اثر پرتو بر جنین شناخته می شود. میزان مجاز اشعه ایکس در عکسبرداری کمتر از آن چیزی است که احتمال بروز عوارض را به دنبال داشته باشد. 

دروانا:

خطر اشعه ایکس برای جنین در دوران بارداری چیست؟

مسئله تاثیر اشعه ایکس بر جنین در حال رشد از مواردی است که به عنوان دغدغه های دوران بارداری شناخته می شود. باید در نظر داشت احتمال این که اشعه ایکس بتواند به جنین در حال رشد آسیب برساند بسیار اندک می باشد. به طور کلی منافع حاصل از اطلاعات تشخیصی تصاویر اشعه ایکس بر خطرات احتمالی که جنین در حال رشد را تهدید می کند غالب است. اما با این حال اگر در طول یک دوره کوتاه زمانی قبل از اینکه از بارداری خود آگاه شده باشید، حجم زیادی از شکم در معرض اشعه ایکس قرار گرفته باشد در این صورت جنین در حال رشد در خطر خواهد بود. بنابراین اثرات اشعه ایکس بر جنین به فاکتورهای متعددی بستگی دارد.

اغلب تست ها با اشعه ایکس که روی پاها، بازوها، سر، دندان و یا قفسه سینه انجام می شود ارگان های تناسلی را در معرض تابش قرار نخواهد داد. در این شرایط با استفاده از پوشش های محافظتی مناسب می توان از منتشر شدن تابش جلوگیری کرد و بنابراین اثر پرتو بر جنین را کاهش داد.

اما در این شرایط یک استثنای بسیار حائز اهمیت وجود دارد. در دوران بارداری عکس برداری با استفاده از اشعه ایکس از ناحیه شکم، جنین در حال رشد را در معرض مستقیم اشعه ایکس قرار خواهد دارد. تابش اشعه ایکس بر شکم، جنین را در خطر قرار می دهد. در این شرایط میزان آسیب وارد شده بر جنین بستگی به زمان بارداری و مقدار اشعه رادیولوژی تابیده شده دارد. قرار گرفتن در معرض دوز بالایی از اشعه ایکس در دوران بارداری در ابتدا معمولا منجر به سقط خواهد شد. البته ممکن است اشعه رادیولوژی تاثیری بر جنین در حال رشد نداشته باشد. قرار گرفتن در معرض دوز بالایی از اشعه رادیولوژی در هفته دوم تا هفته هشتم بارداری ریسک محدودیت رشد جنین یا ایجاد نقص در جنین را افزایش خواهد داد و این نمونه ای از اثر پرتو بر جنین می باشد. قرار گرفتن در معرض دوز بالایی از اشعه ایکس در دوران بارداری بعد از هفته هشتم، ریسک ناتوانی ذهنی و ناتوانی هایی در یادگیری را در جنین به همراه خواهد داشت. به خاطر داشته باشید که میزان مجاز اشعه ایکس در عکس برداری کمتر از آن چیزی است که احتمال بروز عوارض اشعه ایکس در دوران بارداری را به دنبال داشته باشد. 

نکاتی در مورد عکسبرداری اشعه ایکس در دوران بارداری

قبل از انجام عکس برداری با استفاده از اشعه ایکس، پزشک را در جریان باردار بودن خود قرار دهید. بسته به شرایطی که دارید می توان انجام رادیولوژی قبل از بارداری را تا بعد از زایمان به تعویق انداخت. در برخی موارد نیز می توان به نحوی عمل کرد که از مقدار تابش اشعه ایکس مورد نیاز کاسته شود. علاوه بر این اگر فرزند دیگر شما به انجام چنین عکس برداری نیاز دارد و از طرفی شما از بارداری خود آگاه هستید، در این صورت در طول انجام تست به فرزند خود نزدیک نشوید.

اگر شما قبل از اینکه از باردار شدن خود آگاهی داشته باشید، عکس برداری با استفاده از اشعه رادیولوژی را انجام داده اید در این صورت پزشک متخصص زنان و زایمان خود را حتما در جریان قرار دهید.

دکتر فریده خرمی

دکتر فریده خرمی

جراح و متخصص زنان، زایمان و نازایی
سرکار خانم دكتر فریده خرمي جراح و متخصص زنان، زایمان و نازایی، دارای بورد تخصصی و فلوشیپ لاپاراسكوپی از دانشگاه علوم پزشکی شیراز می باشند.
 
تایید شده: توسط دکتر فریده خرمی
برگرفته از: وبسایت https://www.mayoclinic.org

درباره دُروانا

دُروانا محلی برای تحقیق و پژوهش (فرهنگ دهخدا)
وبسایت دروانا در تلاش است با گردآوری ژورنال های تخصصی پزشکی، مجلات پزشکی، مقالات و مطالب علمی، از معتبرترین منابع جهانی، بستری را برای تحقیق و مطالعه فراهم نماید.
از تمامی پزشکانی که دُروانا را برای رسیدن به این هدف همراهی می نمایند، کمال تشکر را داریم.
با دروانا همراه شوید.