کیست رحم در اثر علل گوناگون و اغلب در جدار داخلی رحم ایجاد می شود که در بیشتر موارد با سونوگرافی قابل تشخیص است. کیست تخمدان نیز در سونوگرافی ها به صورت کیسه پر از مایع در بافت تخمدان دیده می شود. در ادامه دکتر مریم شهبازی متخصص زنان، زایمان و نازایی به سوالاتی پیرامون کیست رحم و کیست تخمدان پاسخ داده اند.

دروانا: 

 کیست رحم

کیست رحم در اثر علل گوناگون و اغلب در جدار داخلی رحم ایجاد می شود که در بیشتر موارد با سونوگرافی قابل تشخیص است. کیست تخمدان نیز در سونوگرافی ها به صورت کیسه پر از مایع در بافت تخمدان دیده می شود. در ادامه دکتر مریم شهبازی متخصص زنان، زایمان و نازایی به سوالاتی پیرامون کیست رحم و کیست تخمدان پاسخ می دهند.

  1. کیست رحم و کیست تخمدان چه تفاوتی با هم دارند؟
  2. آیا کیست رحم فاکتور خطری برای ابتلا به سرطان رحم یا دهانه رحم می باشد؟
  3. آیا کیست رحم دفع می شود؟
  4. درد شدید قاعدگی می تواند نشان دهنده وجود کیست رحم باشد؟

تخمدان ها در زیر شکم در دو طرف قرار دارند. کیست تخمدان یک ساک حاوی مایع در تخمدان است که معمولا بدون علامت است. کیست تخمدان گاهی با علائمی مانند نفخ کردن، درد زیر شکم، درد هنگام نزدیکی، افزایش زمان پریود و خونریزی های نامنظم دیده می شود. اگر کیست تخمدان پاره شود یا تخمدان دارای کیست بچرخد، ممکن است درد شکمی حاد ایجاد شود. کیست های تخمدان ندرتا بدخیم هستند و در افراد مسن شانس بدخیمی آن ها بیشتر است. این کیست ها معمولا با سونوگرافی قابل تشخیص هستند. کیست تخمدان اغلب در 2 ماه از بین می رود.

رحم مانند یک گلابی وارونه در لگن در خط وسط بین مثانه و رکتوم قرار دارد. رحم دارای یک تنه و یک دهانه (سرویکس) است. رحم از سه قسمت جدار داخلی، قسمت میانی عضلانی و جدار خارجی تشکیل شده است. کیست های رحم علل مختلف دارند و علائم و درمان آن ها به علت کیست بستگی دارد. از جمله علل شایع کیست رحم که معمولا در تست های تشخیصی دیده می شوند عبارتند از:

  • اندومتریوز: اندومتریوز به معنی وجود سلول های جدار داخلی (اندومتر) در فاصله بین جدار داخلی و لایه عضلانی است که به صورت کیست در آن جا دیده می شود. این سلول ها می توانند در سایر قسمت های بدن نیز رشد کرده و علائمی را برای بیماری ایجاد کنند.
  • مصرف تاموکسیفن: این قرص معمولا در افراد با تشخیص سرطان پستان مصرف می شود و باعث ایجاد کیست رحم در فاصله جدار داخلی و عضلانی می گردد.
  • آدنومیوز: وضعیتی است که در آن سلول های جدار رحم درون دیواره عضلانی رشد می کنند. معمولا در خانم های چندزا در سن باروری دیده می شود. این بیماری در افرادی که جراحی های بیشتر مانند سزارین و کورتاژ بر روی رحم داشته اند، شروع قاعدگی در آن ها در سن پایین تر بوده، حجم و دوره پریود طولانی تری دارند و در فامیل سابقه ابتلا به این بیماری را دارند بیشتر دیده می شود. آدنومیوز معمولا بدون علامت است ولی می تواند خونریزی های شدید و دردناک در زمان پریود ایجاد کند.
  • فیبروم: میوم ها یا فیبروم ها تومور خوش خیم رحم هستند. از لحاظ بافت شناسی سلول های عضلانی دوکی شکل هستند که گاهی تغییر شکل کیستیک پیدا کرده و در سونوگرافی به صورت کیست داخل رحم دیده می شوند. فیبروم ها معمولا بدخیم نمی شوند ولی می توانند درد، خونریزی های شدید و علائم فشار بر ارگان های مجاور رحم را ایجاد کنند.
  • عروق رحمی: بعضی از ورید ها ساختمانی شبیه به کیست در سونوگرافی دارند که اگر سونوگرافی رنگی انجام شود با دیدن جریان خون در داخل آن ها قابل تشخیص هستند.
  • کیست در محل سرازین قبلی: این کیست به علت جراحی سرازین قبلی بر روی رحم در قسمت جلو و پایین بدنه آن دیده می شود که به علت محل و شکل اسکن ضایعه در سونوگرافی به راحتی قابل تشخیص است.
  • مول هیداتی فرم مهاجم یا بچه خوره: یک بیماری نادر به علت نقص ژنتیکی. در این بیماری تنها جفت تشکیل می شود که به صورت غیر طبیعی رشد کرده و می تواند به لایه عضلانی حمله کرده و به صورت کیست رحم دیده شود. در این بیماران تست بارداری مثبت می باشد و بیمار معمولا خونریزی نامنظم دارد. 
  • کیست نابوتین: کیست نابوتین به علت مسدود شدن غدد موکوسی در گردن رحم (سرویکس) ایجاد می شود. در این نوع کیست بیمار علامتی ندارد و کیست نابوتین نشانه سرطان دهانه رحم نخواهد بود. کیست نابوتین به ندرت به درمان نیاز دارد در صورت لزوم می توان با سوزاندن (کوتر) یا سرمای شدید (کرایو) آن را برداشت.

معمولا کیست رحم نشانه ای برای سرطان رحم یا دهانه رحم نیست. کیست رحم دفع نمی شود. اگر کیست رحم در اثر اندومتریوز، آدنومیوز یا فیبروم رحمی باشد می تواند دردهای شدید قاعدگی را ایجاد کند. 

 

دکتر مریم شهبازی

دکتر مریم شهبازی

جراح و متخصص زنان، زایمان و نازایی
سرکار خانم دكتر مريم شهبازي، جراح و متخصص زنان، زایمان و نازایی، دارای بورد تخصصی و مدرک دوره های تکمیلی لاپاراسکوپی، هیستروسکوپی و سونوگرافی از دانشگاه علوم پزشکی تهران می باشند.
 
تهیه شده: توسط دکتر مریم شهبازی
برگرفته از: وبسایت http://www.menopause.org

درباره دُروانا

دُروانا محلی برای تحقیق و پژوهش (فرهنگ دهخدا)
وبسایت دروانا در تلاش است با گردآوری ژورنال های تخصصی پزشکی، مجلات پزشکی، مقالات و مطالب علمی، از معتبرترین منابع جهانی، بستری را برای تحقیق و مطالعه فراهم نماید.
از تمامی پزشکانی که دُروانا را برای رسیدن به این هدف همراهی می نمایند، کمال تشکر را داریم.
با دروانا همراه شوید.